De B-categorie in het amateurvoetbal is al jaren een vreemde eend in de bijt, maar wat zich daar de laatste seizoenen afspeelt begint steeds meer te lijken op een structureel probleem waar niemand zijn vingers echt aan wil branden. Wat ooit bedoeld was als een laagdrempelige competitie voor teams zonder prestatiedruk, is verworden tot een speelveld waar vrijblijvendheid, creatief omgaan met regels en , laten we het beestje bij de naam noemen, zelfs misbruik maken van regels.

Er zijn stellingen, en er zijn stéllingen. En dan heb je nog de categorie: Jan-ten-Caat: Een stelling waar je even voor gaat zitten, je wenkbrauw optrekt en vervolgens denkt: ja, verdomd… hier zit wat in. Dit keer luidt zijn pareltje: clubs die een algeheel rookverbod op het sportpark instellen moeten consequent zijn en dit ook bij alcohol doen.

Soms ontstaat er contact op de meest onverwachte momenten. Zo gebeurde het deze week dat een scheidsrechter uit het amateurvoetbal – geen arbiter uit onze eigen regio, maar wel iemand die hier regelmatig wedstrijden leidt, ineens contact met mij opnam. Hij was bij toeval gestuit op een eerder door mij geschreven column en had, na enig speurwerk, mijn gegevens weten te achterhalen. Wat volgde was een open en eerlijk telefoongesprek over een wedstrijd waarbij hij als arbiter en ik als verslaggever aanwezig waren geweest.

De oud-directeur van FC Groningen gooide onlangs de knuppel in het hoenderhok door te stellen dat spelers best zélf een warming-up kunnen doen. Een opmerking die, zoals dat tegenwoordig gaat, via allerlei social media-kanalen rondzong. Ik heb het fragment zelf via de socials beluisterd, en niet in één van die inmiddels ontelbare podcasts waar Nederland mee wordt overspoeld, en de kern van zijn boodschap kwam luid en duidelijk over. En die kern is simpel: we zijn doorgeslagen.

Het amateurvoetbal heeft veel mooie kanten. Vrijwilligers die elke week klaarstaan, supporters die hun club al decennia trouw volgen en spelers die – weer of geen weer – op zondag het veld op stappen. Maar er is ook een andere kant. Een kant die de laatste jaren steeds zichtbaarder wordt en waar steeds vaker zorgen over klinken: het gedrag langs de lijn.

Er is in het jeugdvoetbal een ontwikkeling gaande waar je niet heel lang over hoeft na te denken om te zien dat het de verkeerde kant op gaat: specialisatie op steeds jongere leeftijd. Het klinkt professioneel, het klinkt ambitieus en het klinkt alsof clubs er alles aan doen om talent optimaal te ontwikkelen. Maar wie iets verder kijkt dan de mooie woorden, ziet vooral dat kinderen steeds eerder in hokjes worden gestopt. Hokjes waar ze vaak helemaal niet in thuishoren..

We zijn nog maar net begonnen aan de tweede helft van het seizoen en het circus dat B-categorie heet draait alweer op volle toeren. De piste ligt er keurig bij, de lijnen zijn getrokken, de kleedkamers open… maar de artiesten? Die zijn spoorloos.

De eerste straffen naar aanleiding van het gestaakte duel tussen Stedum en Rood Zwart Baflo zijn bekend en eerlijk is eerlijk: daar viel weinig op af te dingen. Aanvoerder Yannick van den Berg kreeg vier maanden schorsing voor het duwen van de scheidsrechter en Tim Ypey moet drie wedstrijden vanaf de zijlijn toekijken. Twee duels voor zijn directe rode kaart en nog eens één duel omdat hij in hetzelfde duel ook al twee gele kaarten had verzameld. Wie het tuchtreglement een beetje kent, wist dat dit ongeveer de uitkomst zou zijn. Dat is dus geen discussie. Dit zijn straffen uit het bekende KNVB-codeboekje: overtreding, categorie, sanctie. Afvinken en door.

Dinsdagavond in Eenrum. Zo’n avond waarop het amateurvoetbal precies laat zien wat het is: een mix van gezelligheid, commentaar langs de lijn, koffie in plastic bekers en spelers die na negentig minuten vooral blij zijn dat ze de volgende ochtend nog kunnen lopen.

In de voetbalwereld wordt vaak gesproken over loyaliteit, clubgevoel en bouwen aan een toekomst. Trainers praten er graag over, supporters hopen erop en besturen gebruiken het regelmatig in hun beleidsstukken. Maar hoe romantisch dat ook klinkt, de realiteit is een stuk eenvoudiger. In het voetbal,en zeker in het amateurvoetbal, is een trainer uiteindelijk maar één ding: een passant.