Er is in het jeugdvoetbal een ontwikkeling gaande waar je niet heel lang over hoeft na te denken om te zien dat het de verkeerde kant op gaat: specialisatie op steeds jongere leeftijd. Het klinkt professioneel, het klinkt ambitieus en het klinkt alsof clubs er alles aan doen om talent optimaal te ontwikkelen. Maar wie iets verder kijkt dan de mooie woorden, ziet vooral dat kinderen steeds eerder in hokjes worden gestopt. Hokjes waar ze vaak helemaal niet in thuishoren..

We zijn nog maar net begonnen aan de tweede helft van het seizoen en het circus dat B-categorie heet draait alweer op volle toeren. De piste ligt er keurig bij, de lijnen zijn getrokken, de kleedkamers open… maar de artiesten? Die zijn spoorloos.

De eerste straffen naar aanleiding van het gestaakte duel tussen Stedum en Rood Zwart Baflo zijn bekend en eerlijk is eerlijk: daar viel weinig op af te dingen. Aanvoerder Yannick van den Berg kreeg vier maanden schorsing voor het duwen van de scheidsrechter en Tim Ypey moet drie wedstrijden vanaf de zijlijn toekijken. Twee duels voor zijn directe rode kaart en nog eens één duel omdat hij in hetzelfde duel ook al twee gele kaarten had verzameld. Wie het tuchtreglement een beetje kent, wist dat dit ongeveer de uitkomst zou zijn. Dat is dus geen discussie. Dit zijn straffen uit het bekende KNVB-codeboekje: overtreding, categorie, sanctie. Afvinken en door.

Dinsdagavond in Eenrum. Zo’n avond waarop het amateurvoetbal precies laat zien wat het is: een mix van gezelligheid, commentaar langs de lijn, koffie in plastic bekers en spelers die na negentig minuten vooral blij zijn dat ze de volgende ochtend nog kunnen lopen.

In de voetbalwereld wordt vaak gesproken over loyaliteit, clubgevoel en bouwen aan een toekomst. Trainers praten er graag over, supporters hopen erop en besturen gebruiken het regelmatig in hun beleidsstukken. Maar hoe romantisch dat ook klinkt, de realiteit is een stuk eenvoudiger. In het voetbal,en zeker in het amateurvoetbal, is een trainer uiteindelijk maar één ding: een passant.

Wie, zoals ik, vrijwel ieder weekend ergens langs de lijn staat bij een duel in het amateurvoetbal, kijkt allang nergens meer van op. Of beter gezegd: bijna nergens meer van op. Want af en toe duikt er toch weer iets op waarvan je denkt: dit kan toch niet waar zijn?

Er zijn van die momenten dat je denkt: kijken we bij de KNVB eigenlijk nog wel naar wat er in de praktijk gebeurt? Of wordt beleid tegenwoordig uitsluitend gemaakt vanuit een bureaustoel in Zeist, ver weg van modderige velden, vrijwilligers die zich uit de naad werken en clubs die al decennialang hun eigen cultuur hebben opgebouwd?

De tweede seizoenshelft is begonnen. De velden worden weer wat groener, de wind blijft zoals hij in maart hoort te zijn, soms nog snijdend en meedogenloos , en in de bestuurskamers wordt minstens zo stevig gevoetbald als op het gras. Want met het hervatten van de competitie begint ook een van de mooiste nevenactiviteiten van het amateurvoetbal: het verbazen. Niet het lichte soort, waarbij je glimlachend je wenkbrauw optrekt. Nee, het diepe soort. Het soort waarbij je hoofd langzaam heen en weer gaat en je mompelt: dit kan toch niet waar zijn. En toch is het elke week weer raak.

Het was een doodgewone zaterdagmorgen toen ik door RTV Noord werd gevraagd om mijn licht te laten schijnen over de aanstaande fusie tussen FC LEO, Kloosterburen en VVSV’09. Een fusie die symbool staat voor hoe kwetsbaar het amateurvoetbal in onze regio inmiddels is geworden. Minder leden, minder vrijwilligers, hogere kosten. Maar wat ik die ochtend tegenkwam, was misschien nog wel schrijnender dan dalende ledentallen: het zoveelste bewijs dat de bovenbouw van het jeugdvoetbal is verworden tot een bestuurlijk experiment zonder oog voor realiteit.

In een scheidsrechterspakje en met een fluit in de mond bén je geen vrijwilliger meer die we uit beleefdheid ontzien. Dan ben je arbiter. Dan sta je binnen de lijnen . En ja, dan mag je beoordeeld worden. Sterker nog: dan móét je beoordeeld worden. Wie dat niet trekt, moet het pakje in de kast laten hangen.